Abuztuaren 12a
Zer gertatuko da 2026ko abuztuaren 12an?
2026ko abuztuaren 12an, eklipsea Nafarroa osoan ia aldi berean hasiko da, 19:32ak aldera (ordu ofiziala). Eguzkia jada oso baxu egongo da (7° inguru), mendebal-ipar-mendebaldera begira; beraz, hasieratik izango da “ilunabarreko” eklipse bat
Hortik aurrera, Ilargia Eguzkia estaltzen joango da pixkanaka une nagusira iritsi arte. Une hori Nafarroan oso tarte estuan gertatuko da, 20:28 eta 20:29 artean.
Erdialdea eta erdi-mendebaldea
Adibidez, Abartzuza, Abaigar, Lizarra, Tafalla, …
Eklipsea osoa izatera iritsiko da, baina iraupen laburrekin: 40 eta 60 segundo artekoak gutxi gorabehera.
Erribera
Hegoaldera joan ahala, osotasunaren iraupena handitu egingo da. Tutera – Castejón – Cintruénigo – Corella – Cascante – Ablitas – Tulebras – Fitero arteko zerrendan, iraupena minutu bat baino gehiagokoa izango da, eta minutu 1 eta 20 segundora iritsiko dira (Tutera 80 s inguruan egongo da), eta hego muturrean minutu 1 eta 27 segundora arte (Monteagudo 87 s, Tulebras eta Fitero 86 s, Ablitas eta Cascante 85 s, Cintruénigo 84 s). Hau da: Erriberan osotasuna minutu batetik gorakoa izango da.
Iparraldea
Iruñea – Iruñerria eta iparraldeko haranak. Eklipsea oso sakona izango da, baina partziala bakarrik: Eguzkia oso janda ikusiko da 20:28ak aldera, baina ez da koroa ikusiko eta ez da gaua guztiz egingo.
Une gorenaren ondoren, Nafarroa osoan Eguzkia partzialki estalita jarraituko du, 21:11 eta 21:14 artean sartu arte, udalerriaren arabera. Jendeak ikusiko duena, praktikan, eklipsatutako eguzki-sartze bat izango da
Eklipsearen ordua
Eklipsearen egunean, Eguzkia 21:11 eta 21:14 artean sartuko da Nafarroan, udalerriaren arabera. Une horretan ikusiko dena, eklipse osoa igaro ondoren, partzialki eklipsatutako eguzki-sartzea izango da.
Zergatik ikusiko da zerrenda batean bakarrik?
Ilargia Eguzkiaren aurretik pasatzen denean, haren itzalak ez du Lurraren azalera modu berean estaltzen. Eklipse oso baterako bi itzal-eremu nagusi daude:
01. Unbra
Itzalaren erdigunea da, ilunena. Hemen Ilargiak Eguzkiaren disko OSOA estaltzen du. Unbra barruan bazaude, eklipse osoa ikusiko duzu.
Unbra eremua estua da; horregatik, mapetan lurraldea zeharkatzen duen banda moduan agertzen da.
02. Penunbra
Unbra inguratzen duen eremua da. Hemen Ilargiak Eguzkiaren zati bat baino ez du estaltzen. Penunbran bazaude, eklipse partziala ikusiko duzu, nahiz eta oso sakona izan (Eguzkia oso “hozkatua” gera daiteke). Baina unbran sartu ezean, ez da osoa izango.
2026ko abuztuaren 12ko eklipsean gertatuko dena da Ilargiaren unbrak Penintsula zeharkatuko duela ibilbide oso zehatz bati jarraituz. Ibilbide horri osotasun-banda deitzen diogu.
Banda horren barruan dagoenak Eguzkia guztiz desagertzen ikusiko du segundo batzuetan edo minutu batetik gora (Nafarroan, batez ere Erdialdean eta Erriberan, ikusi berri duzun taularen arabera). Banda horretatik kanpo dagoena, kilometro gutxira egonda ere, penunbran egongo da eta eklipse partziala baino ez du ikusiko.
“Osotasun-banda”
Abuztuaren 12ko eklipsean Ilargiaren unbrak Penintsula zeharkatuko du ibilbide oso zehatz bati jarraituz. Ibilbide hori “osotasun-banda” izenez ezagutzen da. Eklipsearen orduetan banda horren barruan dagoenak Eguzkia erabat desagertzen ikusiko du.
Itzala Nafarroan barrena
Itzal osoa mendebaldetik sartuko da Nafarroan, Lizarraldearen inguruan (Abartzuza, Abaigar, Aberin inguruan), 20:28ak baino lehentxeago.
Minutu bat baino gutxiagoan, Erdialdea zeharkatuko du, gutxi gorabehera mendebalde-hegoekialderako norabideari jarraituz (adibidez Tafalla – Erriberri), eta Erriberara iritsiko da (Castejón, Tutera, Corella, Cascante, Monteagudo) 20:29ak aldera. Han osotasunak gehiago iraungo du, 1’20 segundo – 1’27 segundo arte, udalerriaren arabera.
Iparralderago dauden eremuak (Iruñea eta Pirinioetako haranak) korridore horretatik kanpo geratzen dira, eta eklipse partzial oso sakon bat baino ez dute ikusiko.
Eklipsea 272 udalerritan
Bilatzaile honetan Nafarroako udalerri baten izena idatz dezakezu eta eklipsea behatzeko dituen datuak kontsultatu: eklipsea hasteko ordua, osotasunaren hasiera, une gorena, osotasunaren amaiera, eklipsearen amaiera eta osotasunaren iraupena.
* Eklipse osoa guztizkotasunaren hasiera eta amaierari buruzko datuak dituzten udalerrietan bakarrik izango da ikusgai.
Informazio gehiago
Kontsultatu Nafarroako edozein puntutako informazioa Institutu Geografiko Nazionalaren (IGN) ikustailea erabiliz. Ikustaile honek mapa bat arakatzeko aukera ematen dizu, edonork jakin dezan, bere kokapen zehatzean, 2026ko abuztuaren 12ko eklipsea zer ordutan hasten den, noiz iritsiko den bere maximoa, noiz amaituko den eta une horretan eklipse osoa edo partziala izango den. Proiektu hau IGNk garatu du Espainian eragina izango duten eklipseei buruzko informazio ofizialaren barruan.